'Zeg mij wie uw vrienden zijn...'

0 reactie(s) | Tekstgrootte:

Zijn intellectuele ´roots´ zullen zeker herkenbaar zijn in zijn optreden als president. In de EMFC-opleiding voor controllers wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan financiering, vandaar dat deze weblog hier op aansluit.

Draghi koos er bewust voor om zijn master thesis te schrijven onder supervisie van de bekende econoom Federico Caffè van de Universiteit ´La Sapienza´ te Rome. Caffè was een econoom van formaat. Hij hield zich met name bezig met ´welfare economics´, richtte zich vanuit de Keynesiaanse gedachte met name op de betekenis van het Scandinavische model van een grote publieke sector en een hoge welvaart. Ook was hij een radicale tegenstander van het liberalisme en het monetarisme. Er doen zich allerlei verhalen de ronde waarom Frederico plotseling van de aardbodem, zonder enig bericht achter te laten, is verdwenen. Het belang van de publieke sector in de economie moet hem verder aan het denken hebben gezet.

Later ging Draghi naar het Massachusetts Institute of Technology (MIT) om zijn proefschrift te schrijven bij de promotoren, de Nobelprijswinnaars Franco Modigliani en Robert Solow. Modigliani kennen wij van het bekende Modigliani-Miller theorema. Kort gezegd komt dit op neer dat in een wereld zonder belastingen de waarde van een onderneming niet wordt beïnvloed door de wijze waarop een onderneming is gefinancierd. Dit denken moet Mario hebben gevormd in de opvatting dat waarde wordt gecreëerd op de linker zijde van de balans. Het rommelen in de vermogensverhoudingen schept dus geen waarden. Vandaar dat de mogelijkheid om uit de economisch crisis te komen gelegen moet zijn in het hervormen van de economie om de inkomsten en uitgaven van de nationale economieën verder in evenwicht te brengen. Zo zal bijvoorbeeld het uitgeven van Eurobonds als financieringsoptie niet fundamenteel bijdragen aan het oplossen van de crisis.

De andere promotor was de Nobelprijswinnaar Robert Solow. Zijn bijdrage aan de economische theorievorming waren onderzoeken naar de pijlers van economische groei. Ontwikkelingen vanuit research en technologische innovatie zijn de belangrijkste drijfveren voor latere economische groei. Kapitaalformatie is dus niet de panacee voor groei. Groei moet dus in het primaire proces plaatvinden om de arbeidsproductiviteit, als motor van onze welvaart, te verhogen. De ICT en ´high-tech´ -ontwikkelingen zijn daar dan ook het voorbeeld van. De ECB kan dus slecht zeer ten dele maar bijdrage aan de accumulatie van welvaart. Het gebrek aan economische groei heeft een aanzienlijke invloed op de centrale doelstelling van diverse nationale overheden om het structurele begrotingstekort weg te werken, er worden minder belastinginkomsten opgebracht en ook zullen de kosten voor de sociale voorzieningen verder oplopen.

In zijn tijd op MIT werkend aan zijn Ph. D. verkeerde hij in een intellectueel vooraanstaand gezelschap met Ben Bernanke, de huidige FED voorzitter, de chief economist van het IMF Olivier Blanchard, de latere Nobelprijswinnaar Paul Krugman en de econoom Francesco Giavazzi, nu op Bocconi University te Milaan, waar ook Mario Monti vandaan komt. In zijn proefschrift (1976) ´Essays on economic theory and application´ kwamen onder meer onderwerpen aan de orde die momenteel van eminent belang zijn, namelijk devaluatie - Griekenland uit de Euro zone met de Drachme - en de ‘trade-off’ tussen korte termijn economische stabilisatie politiek en de lang termijn gewenste economische ontwikkelingen, zoals volledige werkgelegenheid wat niet gelijktijdig kan worden gerealiseerd.

In 2003 schreef Mario met Francesco Giavazzi en Robert Merton, ook Nobelprijswinnaar, een paper over risico management en de economische kwetsbaarheid. Het artikel heeft aan belang nog steeds niet ingeboet. In de discussies over financiële risico´s wordt niet zo vaak onderscheid gemaakt tussen risico's die bewust worden gelopen en voorvallen. Financiële crises ontstaan niet door risico’s per se, maar de onbedoelde, of onverwachte accumulatie van grote risico's door individuen, instellingen of regeringen, door het gebrek aan kennis of begrip van die risico’s door betrokkenen en toezichthouders. Ook komt aan de orde hoe exposure kan worden gemeten, gehedged en overgedragen door het gebruik van derivaten, swap contracten en andere contractuele afspraken.

Bovenstaande geeft enig inzicht in de economische opvatting van de huidige president van de ECB. Welke beleidsrichtingen zijn hier eventueel voor de bank uit te distilleren? Als eerste zal moeten blijken of de nieuwe president, als technocraat, het gezag heeft op zijn stempel te drukken op het beleid. De oplossing van de Europese schuldencrisis ligt bij diegenen die het hebben veroorzaakt, dat zijn de politici en de nationale overheden, dus de ECB zal niet optreden als de ‘lender of the last resort’. Geheel tot spijt van Sarkozy. De ECB heeft zich al voldoende van haar goed kant laten zien om haar mandaat op te rekken om - Griekse - obligatie op te kopen.

Je ziet het alweer komen: minister-president Rutte pleit - geheel tegen de afspraken uit het Verdrag van Maastricht - voor een escape mogelijkheid om 'in bijzondere omstandigheden' onder de eis van een begrotingstekort van maximaal 3 procent van het nationaal inkomen uit te komen. Daarmee valt hij ook het beleid van Merkel af.

Mario is een man van mijn hart. Het is te hopen dat hij, ondanks de politieke druk, zijn onafhankelijke koers blijft varen.