Ethisch handelen of kiezen voor je eigen hachje?
6 reactie(s) |
Tekstgrootte: 
Gerelateerd:
Stel: Je bent gedwongen door de calculaties die je hebt gemaakt om een fors lager resultaat af te geven. Je baas vindt dat hij dit niet kan “verkopen” en komt met een absurd ander resultaat en zegt dat jij de cijfers maar moet aanpassen. Wat vindt jij dat een controller moet doen:
1. Zijn eigen risico’s managen en zorgen dat hij zijn baan houdt?
2. Overtuigd van de juistheid van de cijfers, zijn rug rechten en de risico’s van het bedrijf managen met alle risico’s van dien?
Uit de praktijk zijn tal van voorbeelden bekend over zo’n soort situatie met verschillende afloop.
LinkedIn
Ongeveer een maand geleden is er op LinkedIn een discussie gestart om de meningen van controllers in de LinkedIn groep te peilen. Er zijn talloze reacties op gekomen, waarvan ik er een paar wil weergeven. Bedenk wel dat de waarheid (lees: prognose) vele gezichten heeft, omdat nu eenmaal niemand in de toekomst kan kijken.
Deelnemer: ‘Ik zou eerst proberen om de gene die de cijfers aan willen passen, te overtuigen van de juistheid van mijn eigen calculaties.’
Deelnemer: ‘Volgens mij is 1 van de kernwaarden van een controller zijn onafhankelijkheid en integriteit. Als je daaraan gaat morrelen, begeef je je op een hellend vlak en voor je het weet heb je geen positie meer, met alle gevolgen van dien.’
Deelnemer: ‘Vanaf hier is mijn eerste reactie ook om je rug recht te houden, maar ik weet inmiddels dat dit makkelijker lijkt dan het is.’
Deelnemer: ‘Ben inderdaad van mening dat je als controller je rug recht moet houden. En heb destijds de cijfers ook niet aangepast.’
Draai de situatie 180 graden
Stel dat je in het verleden vele jaren als controller hebt gewerkt en eindelijk ruim voor de crisis het dappere besluit hebt genomen om een eigen bedrijf te starten, of een bedrijf over te nemen. Het bedrijf is fors gegroeid, maar door de crisis in zwaar weer gekomen. Dat is niet moeilijk voor te stellen. Je hebt een dringende kredietbehoefte, maar weet op basis van je eigen ervaring dat de cijfers (de prognose en liquiditeitsplanning) die je moet presenteren, niet de schoonheidsprijs verdienen en je hebt een idee hoe het wel kan. Vraag jij dan je controller om ze aan te passen…………..?
Conclusie
Hoewel iedereen door karakter, opleiding, werkervaring en milieu een eigen mening heeft kunnen vormen, is het belangrijk om rekening te houden met de verwachtingen die de functie van controller met zich mee brengt. Kernbegrippen als integriteit (tot op het bot), loyaliteit (naar het management/eigenaar) en deskundigheid creëren voor de buitenwereld het verwachtingspatroon dat je staat voor wat je zegt. Maar dat is niet altijd even makkelijk. Je hebt vaak een gezin achter je staan, een vast kostenpatroon met hypotheek, een 2e auto etc.
11 Tips
Is het dan echt mogelijk om je rug recht te houden? Hoewel er geen pasklaar antwoord is, denk ik dat je eerst je eigen risico’s moet managen:
1. Toets je uitgangspunten. Zijn deze 100% correct?
2. Geef je standpunt helder weer en waarom het niet correct is wat er van je gevraagd wordt.
3. Vraag het oordeel van een collega ( bijv. een groepscontroller, collega-controller)
4. Houd je eigen integriteit en onafhankelijkheid altijd voor ogen als je iets gaat doen (houd de rug recht)
5. Denk na voordat je van de klokkenluidersregeling gebruik maakt.
6. Leg alles vast. (aannames, berekeningen, commentaren, mailverkeer etc.)
7. E-mail je stelling naar je baas met ontvangstbevestiging.
8. Verzoek om bevestiging dat je het zo moet uitvoeren.
9. Zorg dat je om je heen gaat kijken naar een andere baan, simpelweg omdat de karakterstructuur van een goede controller aangeeft dat hij/zij in zo’n situatie niet kan werken.
10. Als die risico's zijn afgedekt, kun je met een gerust hart ontslag nemen of je opdracht beëindigden als je op interim-basis werkt.
11. Het is zinloos om er tegenin te gaan, gegeven de machtsverhoudingen. Je trekt vroeger of later altijd aan het kortste eind.
Mocht je nog meer tips hebben of mee willen discussiëren, geef dan hieronder je mening of tips, of ga naar de LinkedIn-discussie.
Reageer hieronder op dit weblog!
6 reactie(s)
Je rug recht houden in een situatie waarin je integriteit ter discussie kan komen te staan, valt niet mee. Zoals eerder gezegd, in de machtsverhoudingen leg je als controller waarschijnlijk het loodje als je niet meegaat met de voorstellen die door je leidinggevende zijn opgedragen en schiet je er met je eerbare houding niks mee op. Als het je je baan niet kost, zal het zeker je promotiekansen verlagen of volledig te niet doen. En ook al is het ethisch correct, niemand houdt van een verklikker. Ook een mogelijke toekomstige werkgever niet.
Als het voorkomt, voer het dan gewoon uit. Als je het gevoel hebt of weet dat je baas dit soort aanpassingen aan je op kan dragen, mail dan altijd jouw goede versie naar hem/haar toe voordat je deze gaat bespreken. Daarna mail je de aangepaste versie ook onder vermelding dat je deze hebt samengesteld op basis van zijn opdracht en suggeties. Zo kan hij of zij nooit de schuld bij jou leggen als de gepimpte cijfers ooit reden tot discussie of erger leiden.
Kan je er na één keer al niet mee leven of komt het in jouw ogen te vaak voor dat je "onwaarheden" of "overdreven gunstige prognoses" moet afgeven, vraag je dan meteen af of je wel op de goede plaats zit. En of het geen tijd wordt om van werkgever te veranderen.
Directies, managers en andere bazen die zich van dit soort praktijken bedienen, zullen het namelijk ook niet laten om over jou "waarheden" of " overdreven ONgunstige prognoses" te verkondigen als hen dat zo uitkomt. Doorgaans vanuit eigenbelang, zelden vanuit het bedrijfsbelang,
Beste Redactie,
Je bent niet alleen als controller betrokken bij het verdraaien van de financiële informatie van organisaties. Ik heb al vaak meegemaakt dat bijvoorbeeld omzet cijfers worden verdeeld over diverse business te verdelen. De totale omzet van een oragnisatie klopt dan nog wel alleen de omzet per werkmaatschappij klopt dan niet meer. Deze praktijken komen niet alleen voor bij kleine ondernemingen, maar ook bij grote ondernemingen. Als controller en consultant kun je dan het beste maar één conclusie trekken, namelijk de onderneming verlaten. Ik heb in het verleden dan gewoon er voor gezorgd dat projecten werden stopgezet. Zeker bij bedrijven die beursgenoteerd zijn of gebruik maken van publieke gelden heeft het niet juist weergeven van de financiële situatie van een organisatie verstrekkende gevolgen. Een goed voorbeeld is bijvoorlbeeld het Enron schamdaal in de US.
Akkoord met de 11 regels. Pas ik ook toe, tot het zoeken naar een andere baan. Heb recentelijk het geval gehad van een prognose die geweigerd was door mijn baas. Prognose was accuraat, goed onderbouwd, goed nagerekend en toch... Mijn baas heeft op basis van zijn "ervaring" een tweede prognose gemaakt die blijkt nu na een paar maanden te kloppen. Ben ik blij? Pas wanneer ik al die onverklaarbare verschillen in de onderliggende posten zal kunnen uitleggen. Omdat sommige posten van de boekhouding zijn toch zeer raar gaan bewegen, en op een gunstige manier voor mijn baas.
Al is het mooi romantisch om zijn rug recht te houden, harakiri en zo, is het niet altijd de meeste efficiënter manier om aan het werk te gaan. Ik heb geplooid omdat ik mijn doel in de vizier houdt: transparantie in de boekhouding, procedures strakker houden en accurate berekeningen zodat geen (on)aangename verassingen komen. Meegaan wanneer je in een te zwakke positie staat en jezelf manoeuvreren naar een sterke positie kan ook een winnende strategie zijn.
Alle 11 tips zijn waardevol, maar de beste tip staat er niet tussen. Volgens mij is het veruit het belangrijkste dat je van elkaar (controller en directie) weet dat je werkt vanuit een respectvolle (zakelijke) relatie en omgangsvormen. Die liggen dan ook aan de basis van een eventueel verschil van mening nadat alle standpunten/zienswijzen zijn uitgewisseld. Aan het eind van de dag is het echter de directie die verantwoordelijkheid draagt voor besluitsvorming. Voor de controller is dan alleen van belang dat hij/zij ervoor waakt niet bij te dragen aan frauduleze (of daarnaan grenzende) praktijken. (= integer blijven). Zolang daarvan geen sprake is dient de controller, afhankelijk van de zwaarte van de casus, zijn afwijkende standpunt vast te leggen en laten bevestigen door de directie (= rug recht houden).
Ik vind het héél erg, maar klokkenluiders is over het algemeen een slecht lot beschoren.
Ethisch gezien hebben ze het gelijk aan hun kant en verdient het aanbeveling om altijd eerlijk te zijn.
Sociaal gezien blijkt dit funest te zijn; het beschamen van vertrouwen (ook al is dat van een on-ethisch handelende collega of leidinggevende) is blijkbaar een doodzonde.
Kortom, een duivels dilemma dat lijkt neer te komen op "slikken of stikken".
De enige oplossing lijkt het om een list te verzinnen waardoor bedriegers zelf bedrogen uitkomen.
Reageren
Over André Salomons
André Salomons is eigenaar van Smart SharePoint Solutions en houdt zich bezig met het vertalen van bedrijfsprocessen zoals planning en control, juridische zaken en governance naar voor gebruikers op natuurlijke wijze te gebruiken toepassingen. Daarnaast schrijft hij o.a. voor Controllersmagazine.nl regelmatig ICT en Finance artikelen.
Controllers vacatures
Opinie: Duurzaam ondernemen
Wist u dat duurzaamheid en winstmaximalisatie niet haaks op elkaar staan, maar dat zij elkaar juist versterken? En wist u dat een slimme duuzame aanpak kan leiden tot indrukwekkende kostenbesparingen? De beurt aan de controller om een mening te geven over de stand van zaken.
