Onregelmatigheden komen altijd uit!

1 reactie(s) | Tekstgrootte:

Onjuiste onkostendeclaraties door medewerkers, valse facturen door (niet bestaande) leveranciers, misbruik van voorkennis door senior managers, het hacken van betaalsystemen, etcetera. Maar ook het verkopen van bedrijfsgeheimen aan een concurrent, het betalen van steekpenningen aan buitenlandse ambtenaren, omkoping van afnemers, het in strijd met internationale verboden zaken doen met dictatoriale regimes, het betrokken raken bij het witwassen van criminele gelden en side letters om zaken anders voor te stellen. Een veelzeggend overzicht van strafbare activiteiten waar Siemens, Ahold, Akzo Nobel, banken en veel andere ondernemingen de afgelopen jaren bij betrokken waren of mee geconfronteerd werden.

Breed spectrum
Als we de strafbare activiteiten beter bekijken dan zien we een breed spectrum. Aan de ene kant van het spectrum zien we die activiteiten die alleen het ondernemingsbelang (lijken te) dienen. Aan de andere kant van het spectrum zien we gedragingen, waarbij het om puur financieel eigen belang van interne of externe betrokkenen gaat. In het midden van het spectrum zijn de strafbare activiteiten te rangschikken, waarbij medewerkers mede profiteren van onterechte gedragingen van de onderneming, bijvoorbeeld door het verkrijgen van bonussen (al dan niet in de vorm van opties of aandelen) omdat de onderneming bepaalde groei- of omzetdoelstellingen heeft gehaald.

Dilemma’s
Als we kijken naar dit overzicht van strafbare gedragingen dan zal menig controller ook constateren dat hij met verschillende dillema’s opgezadeld kan worden. Dillema’s, die de commerciële belangen van de onderneming kunnen schaden, omdat de controller de mogelijke omkoping van belangrijke afnemers aan de kaak stelt. Of dillema’s die grote persoonlijke consequenties kunnen hebben voor individuele collega’s, omdat de controller twijfelt aan de rechtmatigheid van bepaalde onkostendeclaraties. Het vervelende van dillema’s is dat je gedwongen wordt keuzes te maken en zaken bespreekbaar te maken. Keuzes, waarbij je niet altijd invloed hebt op het verdere verloop van de gebeurtenissen, en waarbij je pas achteraf weet of de gemaakte keuze voor de onderneming en jezelf verstandig was.

Uitdagende vraagstukken
In de afgelopen vijfentwintig jaar dat ik als forensisch onderzoeker bij zaken op het terrein van financieel economische criminaliteit betrokken ben geweest, heb ik één belangrijk aspect geleerd. Onregelmatigheden komen altijd uit! Soms omdat één van de direct betrokkenen een fout maakt, soms door een onderzoek door de politie of Belastingdienst, soms omdat de nieuwe ondernemingsleiding ongewenste activiteiten niet meer tolereert, maar vroeg of laat komen ze uit. In de huidige tijd waar veel aandacht is voor corporate governance en financieel economische criminaliteit zullen controllers en hun vakgebied met uitdagende vraagstukken te maken krijgen.