Een controller die zijn rug heeft recht gehouden

0 reactie(s) | Tekstgrootte:

Ter opfrissing van het geheugen: CEO Ad van Wijk vorig jaar is uitgeroepen tot ‘topman van het jaar’. Herinneren wij ons nu ook nog het bericht over een gedeputeerde die twee maanden in dienst was van het bedrijf?

Econcern was de lieveling van groen en milieubewust Nederland. Om die reden kon het bedrijf in eerste instantie niet veel kwaad doen. Zelfs minster Cramer opperde dat de banken de kredietkraan naar het duurzame energiebedrijf Econcern zouden moeten opendraaien. De rol van Econcern voor de duurzame energieproductie zou te vergelijken zijn met die van een systeembank voor het financiële stelsel. Uiteindelijk bleek de bedrijfsvoering van het bedrijf een soort Enron-achtige situatie op te leveren.

Dat Econcern in zwaar weer terecht is gekomen, zou volgens het management te wijten zijn aan de kredietcrisis en de weigerachtige houding van banken om extra krediet te geven. Kortom, externe omstandigheden zouden aan de basis van de deconfiture liggen. En, zoals nu blijkt, had het niet met interne managementproblemen te maken. Uiteindelijk benoemt de RvC mijn oud klasgenoot Cees van Steijn als turnaroundmanager. Het kan dus verkeren.

Het gaat mij in deze case om de positie van de controller. Ik citeer uit het FD “…In de laag onder de directie maakt men zich echter wel zorgen. De controllers in het bedrijf zien de kwartaalcijfers naderen, maar kunnen nauwelijks een omzetstijging ontdekken…” en vervolgens “…Tot verbazing van de eigen afdeling Finance, zo blijkt uit een interne e-mail (…) van een bedrijfscontroller. Hij meldt dat deze gang van zaken in strijd is met de richtlijnen van de Raad voor de Jaarverslaggeving…” Helaas scheen deze waarschuwing onvoldoende effect te hebben.

Het komt nog te veel voor dat de controller binnen een organisatie onzichtbaar is en zich, al dan niet bewust, verstopt achter het management. De laatste jaren wordt de druk om eigen professionele of maatschappelijke c.q. ethische verantwoordelijkheid te nemen steeds meer uitgeoefend. Deze pogingen gaan met vallen en opstaan. Er bestaan interne organisatorische instrumenten zoals de klokkenluidersregeling en het controllersstatuut om de positie van de controller te versterken. Daarnaast is er voor de Registercontroller de gedragscode. Het is onbekend of de controller bij Econcern lid is van de VRC.

Als een werknemer vindt dat de organisatie bezig is met zaken die niet door de beugel kunnen, dan moeten zij aan de bel trekken. Dit gaat om milieudelicten, niet naleven van de ARBO regels ed. Het is verheugend dat, na alle inspanningen van de beroepsgroep, de controller nu ook wordt genoemd in de media. In het recent verleden was de controller als werknemer nog veel te onzichtbaar. Alle pogingen om tot een betere profilering van de controller te komen, werpen nu dus hun vruchten af. De controller verdient lof wanneer er actie is ondernomen.

Uit de case blijkt wel dat deze functionaris zijn bevindingen intern zou hebben aangekaart, zonder het gewenste resultaat. De volgende stap, als de controllers nog mondiger zijn geworden, zou kunnen zijn: Wanneer de waarschuwingen niet het gewenste effect hebben, dient de controller zich bijvoorbeeld tot het auditcomité of rechtstreeks tot de Raad van Commissarissen te richten.