Pensioenen: het kan toch niet waar zijn!

0 reactie(s) | Tekstgrootte:

De politiek gaat gelukkig niet over het beleggingsbeleid van de pensioenfondsen. Pensioenfondsen zijn in het leven geroepen om hun middelen veilig te beheren en een goed rendement daarop te maken en niet politiek gemotiveerd te beleggen. Dit geldt ook voor het ambtenarenfonds, APG. In het verleden werd het ABP min of meer gedwongen om in te tekenen op de voorinschrijving van de staatsleningen. Gelukkig is daar een einde aan gemaakt.

De taak
Het brede kapitaalgedekte pensioenstelsel is opgezet om op verantwoorde wijze de pensioenen te financieren van de deelnemers en niet bedoeld als instrument om de overheid af te helpen van een financieringsprobleem. Pensioenbestuurders hebben de taak om hun beleggingen en de beleggingsmix zodanig te kiezen dat zij aan de pensioenverplichtingen ook op lange termijn kunnen voldoen.

Wanneer pensioenbestuurders die vrijheid wordt ontnomen, door met - zachte dwang - te investeren in activa die niet passen in de optimale beleggingsstrategie, dan zal dit ten koste gaan van de noodzakelijke rendementen. Het ultieme gevolg: een lagere pensioenuitkering voor de deelnemers. Zeker als op dit moment pensioenfondsen reeds zelf te maken hebben met een lage dekkingsgraad. Dit komt enerzijds door de tegenvallende beleggingsinkomsten, anderzijds door de lage rentestand wat gevolgen heeft voor de verdiscontering van de verplichtingen.

Het vereiste rendement
De suggestie om een ander adagium, zoals ‘koop Hollandse waar’ voor de beleggingen van de Nederlandse pensioenfondsen toe te passen, kent een aantal kanten. Als eerste gaat het erom dat bij een investeringsbeslissing het mogelijke nationale object waar de minster op doelt, bij hun afweging aan de zelfde rendementseisen moeten voldoen als een investeringsobject elders in de wereld. Het is waarschijnlijk dat de publiek-private investeringsobjecten, die de pensioenfondsen in ogenschouw moeten nemen, te weinig rendement zullen opleveren.

Tot een paar jaar geleden werd voor overheidsinvesteringen een reële rendementseis gesteld van 4 % nu recent door de crisis verlaagd tot 2,5%. Inclusief opslag voor risico en inflatie moest dan worden gerekend met een rendementseis van circa 7,5% - 9% per jaar. Het gebezigde argument dat deze investeringen op lange termijn voor de pensioenfondsen minder risicovol zijn en zich daarom een lager rendement kunnen veroorloven gaat om dezelfde reden niet op. De risicopremie is dan wel lager, maar de belegger zoekt daadwerkelijk risico in de markt om toch het vereiste rendement te behalen.

Plafond
Dat de minster nu de pensioenfondsen verzoekt om een belang in de banken, lees ABN Amro bank, te nemen, is omdat het plafond voor het leenvermogen van de staat in zicht komt. De staat zal op termijn meer problemen krijgen om keer op keer staatsleningen te financieren. Ook is het zo dat die staatsleningen op zeker moment moeten worden afbetaald, dan wel geherfinancierd. Er kan evenzo worden gekeken waarom de staat nu de ABN Amro bank moet voorzien in dat garantievermogen. Momenteel is daar helaas nog onvoldoende transparantie over. Wanneer de bank volgens Bos ‘kleiner’ in plaats van de beoogde grotere ‘Zalm bank’ zal moeten worden, dan zal de - extern gefinancierde - kapitaalbehoefte eveneens afnemen.

MVO
Recent is naar voren gekomen dat pensioenfondsen kunnen gaan beleggen in de zorg, woningbouw en andere maatschappelijke organisaties, als voorbeelden van maatschappelijk verantwoord ondernemen, c.q. beleggen. De beleggers in dat type organisaties hebben niet zoals bij ter beurze genoteerde ondernemingen het laatste woord op de AvA. Ook daar kan bij die organisatie worden gekozen tot een sub allocatie van schaarse middelen, wat vervolgens het streven naar het behalen van rendementen voor de pensioentrekkers kan schaden. Uiterste voorzichtigheid is dus geboden.