Controller en de kredietcrisis: het moment is daar!

1 reactie(s) | Tekstgrootte:

Gerelateerd:

• Control is niet te koop
• De Balanced Scorecard bij ENECO
• Kredietcrisis: controller pak je rol!

Lees verder:

• Controllers Instituut

De rol van de controller
De vraag is natuurlijk: waar is de controller in de kredietcrisis gebleven? De VRC heeft ook als doel het controllersberoep te positioneren en de maatschappelijke relevantie ervan te vergroten. Het lijkt mij dat er veel te zeggen is over de rol en plaats van de controller in deze turbulente tijden. Nu is het moment voor  de controller om zijn kans te grijpen. Doet hij dit niet, dan lijkt de kans mij klein dat de controller de opgeëiste prominente plaats zal innemen.

Risicomanagement
Als eerste zal de controller zich moeten buigen over de inrichting van het risicomanagement: is deze wel adequaat ? Zonder enige twijfel zal risicomanagement aan belang winnen. De controller is echter geen risicomanager. Dit kan hij ook niet zijn, aangezien er dan een probleem zou ontstaan met de eisen van functiescheiding. De controller interpreteert wel, als een goede controller betaamt, de uitkomsten van de risicomanagement-rapportage.

Griep
Het moge duidelijk zijn dat het huidige risicomanagement-systeem niet heeft opgeleverd wat wij er van verwachtten. Er moeten nog wel wat duidelijke vragen worden gesteld, zoals: waarom heeft het ERP-systeem ons niet behoed voor deze catastrofe? Er zijn nu -overheids- organisaties die met liquiditeitstekorten worden geconfronteerd. Het risicomanagement-systeem heeft ook dit niet goed ondervangen. Is nu de les dat er altijd rekening moet worden gehouden met het onverwachte? Als naast de kredietcrisis bijvoorbeeld ook de lang verwachte grieppandemie op ons af zal komen, dan gaan we wel tien jaar lang naar de middeleeuwen terug.

Doemscenario’s
Met deze doemscenario’s werd geen rekening gehouden. Het was in het verleden ondenkbaar dat de beurs in zes weken tijd de helft van haar waarde verliest. We zien de onzekerheid ook terug bij valuta’s; de Amerikaanse Dollar en de Yen stijgen ten opzicht van de Euro. Verder daalt de olieprijs nog steeds.

Geweten
Is er door de luchtvaartmaatschappijen, die de prijsstijging van de kerosine afdekken, rekening gehouden met het feit dat de olieprijs ook wel weer aanzienlijk zal kunnen dalen, zoals nu het geval is? De controller heeft in deze de taak om te fungeren als kritisch bedrijfseconomisch geweten. Die functie wordt wel wat veronachtzaamd, als hij of zij alleen maar optreedt als business partner voor het management.

BSC
Een andere vraag is of de ‘balance score card’ wel voldoet. De onderlinge accenten in de kwadranten zullen worden aangepast. Het accent komt meer te liggen op het toevoegen van waarde dan op het realiseren van winst.

Treasury
Verder lijkt het mij relevant dat de controller zich meer met treasury gaat bezighouden. Het gaat dan met name over het treasury in-control aspect. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat de treasurer van de provincie Noord Holland er zo’n potje van heeft gemaakt door de wet Fido te ontduiken. De controllersopleiding in het algemeen, en die aan de RuG in het bijzonder, besteedt veel aandacht aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid en de ethische aspecten van het beroep. Hierbij gaat het om de gewone hygiëne factoren. Vandaar dat de controller, omdat de treasurers in gebreke blijven, die activiteit toch wat meer onder zijn hoede moet gaan nemen.

Doe mee!
Tenslotte hoop ik van harte dat de controller mee zal gaan doen aan het maatschappelijk debat. Onze collega accountants, individueel of collectief, halen regelmatig de pers met standpunten en meningen over actuele onderwerpen. Controllers mogen hierbij niet achter blijven. Als een van de doelstellingen is om maatschappelijk meer zichtbaar te zijn, dan is het nu het moment om dat waar te maken.

Dirk Swagerman/ Groningen, november 2008