Opgesloten liquiditeiten vrijmaken in onzekere tijden

1 reactie(s) | Tekstgrootte:

Gerelateerd:

• Anticyclisch denken: juist in tijden van crisis!
• Risicomanagement in de kinderschoenen

In de zoektocht naar liquiditeiten ligt een uitgebreidere analyse naar de efficiëntie van het gebruikte werkkapitaal voor de hand.

Theorie versus praktijk
In theorie kan extra liquiditeit vrijgemaakt worden door de voorraden te verlagen, debiteurentermijnen terug te brengen en zelf juist later te betalen. In de praktijk blijkt dit echter veel lastiger en dient men rekening te houden met de mogelijke risico’s voor leveranciers en afnemers.

De onzekerheid door de huidige crisis heeft ervoor gezorgd dat ondernemingen meer liquiditeiten zoeken als buffer voor onvoorziene omstandigheden. Een efficiënter gebruik van werkkapitaal zonder negatieve bijeffecten voor andere partijen in de keten lijkt de beste optie. Hierbij moet gedacht worden aan een efficiëntere aanpak van het voorraadbeheer en een andere inrichting van de financiering.

Voorraadfluctuaties
Als gevolg van de sterke economische neergang vinden er sterke fluctuaties in voorraden plaats. Een scherpe daling van de vraag zal in eerste instantie een stijging van de voorraad geven; de bestelde of door productie geplande volumes waren gebaseerd op – achteraf gezien – te hoge volumes.

Afhankelijk van de snelheid waarmee deze bestellingen waren te reduceren, zal de voorraad in eerste instantie in meer of mindere mate zijn gestegen. Inkopers en voorraadbeheerders reageren op deze wijzigende volumes door bestellingen te reduceren. Op deze manier wordt een daling van de voorraden bewerkstelligd. Afhankelijk van de houdbaarheid van de producten kan de verhoogde dekkingsgraad leiden tot afschrijving van delen van de voorraad, resulterend in forse verliezen.

Tot zover niets nieuws onder de zon; bedrijven die geconfronteerd zijn met een sterke vraaguitval zullen deze voorraadeffecten al achter zich hebben gelaten. Zij die nog niet actief het tactisch voorraadbeheer hebben ingeregeld op de nieuwe volumes zullen dat ongetwijfeld in verhoogd tempo alsnog doen. Netto effect is dat na verloop van tijd een supply chain zich heeft aangepast aan de nieuwe situatie en significant minder voorraad bevat.

Het multi-echelonsysteem
Een bedrijf dat goederen produceert of erin handelt, vormt onderdeel van een keten met meerdere voorraadpunten: een multi-echelonsysteem. Het dynamisch gedrag van deze ketens is bijzonder complex; zo steekt hier het klassieke bullwhip-effect  de kop op. Het is essentieel voor een bedrijf om inzicht te hebben in drie additionele factoren:

1. Wat is de lengte van de logistieke keten, zowel in doorlooptijd als in het aantal echelons?
2. Wat is de plaats van het bedrijf in de keten?
3. Wat is de ontwikkeling van de vraag aan het einde van de keten?

Hoe langer de keten en hoe verder stroomopwaarts het bedrijf zich bevindt, hoe harder het getroffen zal zijn door de vraaguitval aan het einde van de keten en hoe langer de periode van volume-instabiliteit zal duren.

Vraagherstel niet alleen positief
Indien de vraag nu weer aantrekt, zal het bullwhip-effect in tegengestelde richting optreden. De verhoogde vraag zal via een versterkte golfbeweging door de keten heen stroomopwaarts bewegen. Dit kan grote gevolgen hebben: Capaciteit en responsiviteit zullen onvoldoende blijken om de schommelingen te volgen. De zojuist sterk verlaagde voorraadniveaus zullen stockouts niet kunnen voorkomen. Grondstofprijzen zullen sterk gaan stijgen.

Effectief verlagen werkkapitaal
Kernvraag is nu hoe een individueel bedrijf moet reageren op de huidige en onzekere periode. Uiteraard is hier industriebreed geen eenduidig antwoord op te geven; toch kan zeker een aantal belangrijke stappen worden onderscheiden.

• Opstellen frequente voorraadprojecties op basis van de opgestelde scenario’s. Deze projecties geven inzicht in de verwachte behoefte aan werkkapitaal per scenario en in de risicoprofielen van de verschillende scenario’s.
• Inzicht in de eindvraag. Door samen te werken met de stroomopwaartse schakels in de keten kan inzicht worden verkregen in het verschil tussen het ordervolume en de vraag aan het einde van de keten.
• Actief voorraadbeheer. Voorraadoptimalisatie en actief voorraadbeheer leiden tot inzicht in de onderliggende trends en reductie van werkkapitaal.
• Aanwenden overtollige capaciteit ten behoeve van flexibiliteit. De vrije capaciteit kan in deze tijd beter worden ingezet om de cyclische voorraad te reduceren door kleinere series te draaien. Zo wordt de responsiviteit verhoogd en het werkkapitaal verlaagd.

Door het actief monitoren van de belangrijkste kengetallen (zoals de trend in de vraag aan het einde van de keten) kan in een vroeg stadium duidelijk worden volgens welk scenario de betreffende industrietak zich ontwikkelt. Hoe meer stroomopwaarts het bedrijf zich bevindt, hoe belangrijker het is om de bullwhip vóór te zijn.

Alleen door tijdig te besluiten om weer voorraad op te bouwen, maakt het bedrijf een kans om aan de sterk stijgende vraag te kunnen voldoen. In veel gevallen zal dit betekenen dat er actief moet worden ingegrepen in het voorraadbeheer.

Meer inzicht in keten
De zoektocht naar liquiditeit is niet alleen gericht op interne processen, maar zeker ook op een betere samenwerking en informatieverstrekking tussen de afnemers en leveranciers. Het is in deze tijd van groot belang om goed contact met de diverse partijen in de keten te houden, waardoor ook een duidelijke risico-inschatting kan worden gemaakt en, indien nodig, tijdig maatregelen kunnen worden genomen in deze zeer beweeglijke en onvoorspelbare markt.

Door werkkapitaalprocessen en financieringsstructuur te optimaliseren, is het voor veel bedrijven wellicht al mogelijk om de gewenste liquiditeiten vrij te maken zonder te worden geconfronteerd met ongewenste effecten op de toeleveranciers en klanten.

Zoektocht naar beter inzicht
Om tegemoet te komen aan de onzekerheid over de toekomstige vraag, kan het uitwerken van de effecten van de verschillende scenario’s (zowel de snelle terugkeer van groei alsmede het scenario van een nieuwe vraaguitval) een goed inzicht verschaffen in de financieringsbehoefte, werkkapitaalfluctuaties en continuïteit van de onderneming. Hoewel het pad van deze economische toekomst nog steeds in nevelen is gehuld, kunnen we alvast gerust aannemen dat het allerminst een saaie wandeling wordt.


Bron: Controllers Magazine