Eigen schuld van de controller?

2 reactie(s) | Tekstgrootte:

Maar vooral de pers. Journalisten praten ons een recessie aan en als we niet oppassen, schrijven ze ons regelrecht de depressie in. Crisis, werkloosheid, honger en ellende. We hebben een leider nodig. Nieuw elan. En echte controllers, die weten wat hun eigen schuld is.

Koele rekenaars
Waar waren de controllers al die tijd? Het geweten van de onderneming, onafhankelijke analisten, koele rekenaars. Hoe vaak hieven zij een waarschuwende vinger? Waarom krijgen controllers niet de schuld van deze crisis; hebben zij voldoende gewaarschuwd? Of bestaat risico gewoonweg niet? Een controller weet dat natuurlijk. Risico is alleen meetbaar als het zich manifesteert als resultaat. Als verlies. Pas als we verlies hebben geleden, begrijpen we wat risico is, beter nog: was. Daarvoor is het pure theorie. Daar hoeven we dus niet veel aandacht aan te besteden.

Wat als?
Wie staat er stil bij de oorzaak van bovengemiddelde winsten? Niemand. De controller weet wat het is om eens goed door te vragen bij een risicoanalyse. Over productierisico, operationeel risico, milieu- of productaansprakelijkheid, of gewoon kredietrisico. Wat als de marktomstandigheden omslaan? Wat als onze mensen een fout maken, onze machines uitvallen? Wat als onze back-upsystemen niet werken en wat als de bank niet meer kan betalen?

Blauwe pet
Vroeger of later komen ze altijd met diezelfde afgezaagde reactie: ‘Als de hemel naar beneden valt, hebben we allemaal een blauwe pet.’ Nou, dat is nu dus gebeurd. En die pet past ons allemaal; een blauwe pet. En boter op het hoofd, want iedereen stond erbij en deed vrolijk mee. Behalve de controller. Die zag het aankomen. De kredietcrisis heeft het allemaal wel versneld, maar zo solide waren die businessplannen al lang niet meer. Dat wist hij. De controller rekende al verschillende slechtweerscenario’s door, dacht veel eerder na over fl exibilisering van het productieapparaat, het afstoten van overcapaciteit en  ontslagen. Nee, de controller treft geen blaam. Het is de schuld van de onderneming zelf.

Schuld van de controller
Sommige controllers bezien de wedstrijd het liefst vanaf de zijlijn en dragen geen verantwoordelijkheid voor het resultaat. Die rapporteren uitsluitend óver dat resultaat. Stel je voor dat zij zouden meedoen, hoe moesten zij dan nog onafhankelijk rapporteren? Maar dat betekent niet dat zij geen schuld hebben. Want de schuld van de onderneming is  ook de schuld van de controller. Niet alleen van de directeur fi nanciën of de treasurer. De ondernemingsschuld is ons aller schuld.

Terugbrengen van uitzettingen
En juist onder deze marktomstandigheden kan die schuld ons weleens de das om doen, als we niet goed opletten. Banken grijpen nu elke gelegenheid aan om het evenwicht te herstellen tussen solvabiliteit en liquiditeit. Zolang de liquiditeit niet is teruggekeerd in de markt en er geen vermogen bijkomt, kunnen zij alleen maar sturen door het terugbrengen van de uitzettingen. In sommige gevallen betekent dat het opzeggen van financieringsfaciliteiten of het niet verlengen van reeds verstrekte leningen.

Rapportage over eigen schuld
Om maar niet te spreken van weigering van faciliteiten, bijvoorbeeld ten behoeve van overnames. Hier is de grootst mogelijke waakzaamheid op haar plaats. Niet zelden komen wij ondernemingen tegen die technisch in default zijn, omdat zij niet meer voldoen aan bepaalde voorwaarden in hun financieringscontracten, bijvoorbeeld ten aanzien van solvabiliteit, rentedekking en andere gedane toezeggingen. Zonder dat zij zich daarvan bewust zijn, omdat zij de rapportage over hun eigen schuld niet goed op orde hebben. Dat is onder de huidige marktomstandigheden nogal gevaarlijk. We hebben dus controllers nodig die precies weten wat hun eigen schuld is. Dan plaagt deze het minst.

Auteur: Rens Koster (Orchard Finance Consultants)

Bron: ControllersMagazine december 2008