Tweede bankencrisis in zicht

2 reactie(s) | Tekstgrootte:

Hoe ziet volgens u de toekomst eruit?
“We zijn onderweg naar een tweede bankencrisis. Na de credit crunch volgt nu een recessie, waardoor ook de particulieren en bedrijven in de problemen komen. Dit leidt uiteindelijk tot een tweede bankencrisis, die ervoor zal zorgen dat overheden nog meer kapitaal in banken moeten steken. Over een jaar of vier komt er dus ook nog eens een overheidscrisis overheen, waardoor de rentes zullen stijgen en de centrale banken op de rem moeten gaan staan. Dit geeft uiteindelijk de laatste knal. Het wordt pijn lijden en we zullen een hoop van de luxe moeten opgeven die we al die jaren gekend hebben.”

Is de kredietcrisis de oorzaak van dit alles?
“Nee, de banken zijn niet de hoofdoorzaak, maar slechts het topje van de ijsberg. We zitten nu in de neergang van de lange golf van Kondratieff. Dit is een beweging die zich in de afgelopen twee eeuwen herhaaldelijk heeft voorgedaan: zo’n dertig jaar op en ongeveer vijftien jaar neer. De opgang wordt altijd gedreven door innovaties en door goedkope factorkosten (arbeid, grondstoffen). In het afgelopen decennium kwam daar voor het Westen ook nog eens een gunstige ruilvoet bij. Na dertig jaar raakt de boel op en wordt alles weer duurder, maar dit is nog niet meegenomen in de kostprijsberekeningen van bedrijven. Hier begint de neergang. Wel valt op dat banken hun traditionele rol in een crisis niet innemen. Normaal horen ze de neergang te verzachten, nu hebben ze het probleem verergerd.”

Is er niks aan te doen, behalve lijdzaam afwachten?
"Jawel, allereerst moeten we ervoor zorgen dat er geen banken meer omvallen. Eigenlijk moet de overheid alleen de toxic assets van de bankbalans afhalen, zoals ze bij ING heeft gedaan. Dit was een goede zet van Wouter Bos, maar hij komt wel een paar maanden te laat. Zoals ik in september 2008 al zei in NRC Handelsblad: het heeft geen zin om banken aan de creditzijde te helpen met kapitaalinjecties, als de fout aan de debetzijde zit. Nu zit het er dik in dat alles genationaliseerd wordt.” 

Kan de overheid ook iets bereiken met investeringen?
“Ja, mits ze investeert in de groeisectoren en zich dus richt op iets wat op de lange termijn winst oplevert. Ook moet zij nieuwe vormen van participatiemaatschappijen oprichten en bezuinigen op sociale voorzieningen. Ontslagen medewerkers moeten in andere sectoren aan de slag. Zo kunnen medewerkers uit de financiële sector terecht in de zakelijke dienstverlening of de gezondheidszorg. Kortom, er zal een herallocatie van middelen én van mensen moeten plaatsvinden.”

Wat moet er volgens u veranderen in het financiële landschap?
“Allereerst moeten Investment Banks strikt gescheiden worden van traditionele banken en apart onder toezicht gesteld worden, zodat er niet meer gegokt kan worden met het geld van de spaarder. De andere banken moeten terug naar hun core business, namelijk het overnemen van het risicomanagement van de klant. Deze moet weer koning worden.”

Moeten de toezichthouders meer macht krijgen?
“Nee. Een toezichthouder loopt altijd achter de feiten aan, omdat we nou eenmaal een snelle markt hebben. Maar als je er meer bovenop gaat zitten, ligt bureaucratie op de loer. Wel moet de toezichthouder in de toekomst beter nakijken of de interne checks en balances goed lopen en beter letten op het prudentiële gedrag. Op termijn zou het zeker goed kunnen zijn om dit bij een Europese toezichthouder onder te brengen.”


Zal de CFO een andere rol moeten gaan spelen?
“ Ja, die moet zeker een belangrijkere functie krijgen. Er zullen de afgelopen jaren ongetwijfeld controllers en CFO’s geweest zijn die ‘nee’ gezegd hebben, maar de managers hebben dat tegengehouden. De sociale druk was te groot. Bij ABN AMRO moest de Chief Risk Officer zelfs vertrekken onder druk van de investment bankers. Dit had een groot alarmsignaal moeten zijn, maar niemand heeft het opgepakt. In de toekomst moet de CFO aangestuurd worden door een audit committee en zeer onafhankelijk zijn van de business. Op deze manier heeft hij een back-up, en heeft hij macht die hij kan verdedigen. Als het dan weer spannend wordt, kan hij toch nee blijven zeggen.”

Interview: Judith Groen