23 mrt 2010

Blog

Het zijn momenteel interessante tijden. Kabinet is gevallen en de creditcrisis is nog niet ten einde. Wat zijn de feiten? De overheid heeft zeer grote sommen geld beschikbaar gesteld voor het redden van de financiële sector. Dit betrof ondermeer leningen en garanties.
Zijn we nog voldoende ‘in control’?

Het gaat om een ongekend groot bedrag van circa € 40 miljard. Daarnaast zijn er nog allerlei andere steunmaatregelen verstrekt, zoals de deeltijd-WW. Het overheidstekort volgens EMU-regels zal 6,3% van het BBP bedragen. Op grond van het verdrag van Maastricht mag dat tekort maar 3% bedragen. Linksom of rechtsom moet er worden bezuinigd om die € 29 miljard de komende jaren binnen te halen.

Nu komt het probleem. Hoe worden deze bezuinigingen gerealiseerd en binnen welke periode? De PvdA heeft zich bij monde van haar voorzitter al eens uitgelaten dat er, voor het op orde brengen van het begrotingstekort, een periode van 10 - 15 jaar voor moet worden genomen. Dat lijkt mij geen goed idee. Wij dreigen ons dan namelijk in Griekse toestanden te begeven. En het laat onverlet dat er grote vertragingen optreden in het initiëren van de diverse plannen.

Kleur bekennen
De Crisis en Herstelwet is met veel moeite uiteindelijk in de Eerste Kamer aangenomen. Een aantal belangrijke initiatieven die bij zouden kunnen dragen aan het weer op orde brengen van ‘s Lands financiën zijn als controversieel bestempeld. Het is dus nog steeds niet duidelijk hoe en op welke gebieden er moet worden bezuinigd. Er steken wel allerlei geruchten op, zoals het korten op de AWBZ, het snijden in subsidies en het aanpakken van de kosten voor de zorg. De een en twintig ambtelijke werkgroepen die zich over de potentiële bezuinigingsmogelijkheden buigen, zijn tot spoed gemaand, opdat zij in april kunnen rapporteren.

Een daadwerkelijk kleinere overheid met een beperkte publieke sector kan de oplossing zijn. Er moet dan alleen nog wel een parlementaire discussie komen waarin besloten zal moeten worden welke onderwerpen zich -gezien de dan heersende politieke kleur- lenen om op te worden bezuinigd. De aanzienlijke bezuinigingsonderwerpen zullen moeten worden gevonden op het terrein van het cluster buitenlandse zaken, defensie, cultuur ed. Dus niet op die gebieden die de koopkracht aantasten. Hierbij toon ik ook mijn politieke kleur.

Demissionaire begrotingsplannen
Daar komt nog bij dat de begroting die in september bij het Parlement wordt ingediend nog een product zal zijn van de oude coalitie. De kans is groot dat het demissionaire kabinet dan nog aan het bewind zal zijn. Uiteraard zullen de bezuinigingen, en laat staan de verzwaring van de lasten, ontegenzeggelijk komen. De burger vreest dit en wil de verworden rechten zoveel mogelijk behouden. We hebben nu reeds stakingen van het schoonmaakpersoneel, ambtenaren en stiptheidacties of er wel of niet een loonsverhoging vanaf kan. Dit is slechts het begin. Elke loonsverhoging in de publieke sector wordt uiteindelijk door de belasting betaald. En is dat terecht in deze tijd? Laten de - overheids- werkgevers hun rug rechthouden.

Nederland ‘in control’
Waar leidt deze beschouwing nu toe? Zijn wij als land wel voldoende ´in control´? De parlementaire democratie heeft natuurlijk het primaat. Wel is het zo dat de kans bestaat dat de noodzakelijke bezuinigen dusdanig zullen worden ingestoken dat de toekomstige generatie de rekening zal gaan betalen. We leven dan op de pof op de toekomst van onze kinderen.

Marktmechanisme
Zal dat nu ook in het bedrijfsleven gebeuren? Uiteindelijk heeft het marktmechanisme een zuiverende werking. Inkomsten en uitgaven moeten in balans zijn. De kennis die in de private sector voorhanden is, zal daarom ook moeten worden uitgedragen naar de parlementariërs.

door Dirk Swagerman 23 mrt 2010 laatste update:27 mrt 2013